De reactor in Petten

Printvriendelijke versie

De Hoge Flux Reactor (HFR) die NRG in Petten exploiteert, is van oorsprong (1961) een onderzoeksreactor voor de energiesector. Onderzoek is nog steeds  een belangrijk deel van het werk van NRG. Op de onderzoekslocatie in Petten zijn naast NRG twee andere energieonderzoeksinstituten gevestigd: ECN en het Joint Research Centre van de Europese Commissie. In de praktijk vindt daar de innovatie naar een duurzame energievoorziening en onderbouwing van het Europese energiebeleid plaats.

Lange traditie
NRG is naast exploitant van de onderzoeksreactor actief als consultant op het gebied van veiligheid en betrouwbaarheid. NRG levert onder andere software voor het optimaal gebruiken van splijtstoffen in reactoren, waardoor hiermee een hoger rendement wordt behaald. Bovendien levert NRG producten en diensten rond radioactiviteit, gezondheid en milieu. Zo is het de belangrijkste leverancier van dosimeters voor radiologische werkers in de gezondheidszorg en de industrie. In totaal werken er 500 mensen bij de onderneming. Nederland heeft een lange traditie op het gebied van nucleaire techniek. Zo speelde Petten een belangrijke rol in de ultracentrifugetechniek voor uraniumverrijking. URENCO (Almelo) ontwikkelde zich hiermee tot wereldspeler met vele honderden miljoenen euro’s omzet en circa 30 procent en groeiend wereldmarktaandeel.

HFR en energieonderzoek
NRG levert zowel voor kernsplijting als voor kernfusie met de Hoge Flux Reactor een onmisbare bijdrage aan materiaalonderzoek, onderzoek naar innovatieve splijtstoffen en onderzoek naar de vermindering van de levensduur van radioactief afval. De Hoge Flux Reactor is van groot belang voor de toekomst van de nucleaire energieopwekking in Nederland en daarbuiten. Zij speelt een grote rol bij de oplossing van klimaatproblemen en andere uitdagingen op energiegebied zoals betrouwbaarheid, veiligheid en diversificatie van bronnen. De reactor heeft een bedrijfsvermogen van 45 megawatt (thermisch).

HFR en (medische) isotopen
Al meer dan tien jaar worden er in de HFR ook grondstoffen geproduceerd voor de nucleaire geneeskunde. NRG heeft dit de afgelopen jaren succesvol weten uit te bouwen en ontwikkelde zich tot één van de grootste aanbieders. Er zijn buiten de Pettense reactor slechts enkele andere plaatsen waar op grote schaal medische isotopen worden gemaakt. Canada is de grootste aanbieder, daarnaast zijn er bescheidener bijdragen van Belgische, Franse, Tsjechische, Poolse, Australische en Zuid-Afrikaanse onderzoeksreactoren. Ook dit zijn van oorsprong onderzoeksreactoren en geen medische productiereactoren.

Alternatieven voor de huidige zes onderzoeksreactoren zijn er niet. Daarvoor is nieuwbouw van onderzoeksreactoren noodzakelijk. NRG heeft het afgelopen decennium internationaal naam gemaakt als betrouwbare producent van medische isotopen van hoge kwaliteit. en heeft hierdoor een unieke positie in de wereld veroverd. Dagelijks worden wereldwijd 24.000 mensen geholpen met bij NRG geproduceerde isotopen.

Eigendom en exploitatie
De HFR in Petten is eigendom van het instituut 'GCO', het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek van de Europese Commissie in Petten. In het Engels heet dit instituut JRC, Joint Research Center. De HFR is dus van de Europese Unie en wordt bedreven en onderhouden door medewerkers van NRG. Primair was de HFR bedoeld als reactor voor materiaalonderzoek. De neutronenstraling werd in de eerste plaats gebruikt voor het onderzoek naar stralingsresistentie van materialen. Die worden toegepast in componenten voor kerncentrales en fusiereactoren. Onderzoek leidt tot nog grotere betrouwbaarheid en veiligheid van splijtstofelementen en andere reactorcomponenten.

Er worden ook niet aan energie gerelateerde projecten in de HFR uitgevoerd of voorbereid. Denk aan de productie van medische isotopen en halfgeleiders door neutronenvangst in silicium. Ook kunnen materialen worden onderzocht met neutrografie en activeringsanalyses. En er worden producten verbeterd met gammabestralingen.

Hot Cell Laboratories (HCL)
In de HotCell Laboratories (HCL) wordt onderzoek uitgevoerd aan splijtstof- en constructiematerialen. Die zijn meestal bestraald in de HFR en daardoor vaak radioactief geworden. Dit zogenoemde nabestralingsonderzoek kan zowel destructief als niet-destructief worden uitgevoerd. Door het uitgebreide scala aan onderzoekmethodieken kunnen relevante eigenschappen van materiaal gekarakteriseerd worden. NRG heeft zich met de HCL zich op een vijftal werkzaamheden gespecialiseerd, te weten:

  • het vervaardigen van monsters uit bestraalde materialen van reactorvaten;
  • microscopisch onderzoek van mixed-oxide splijtstoffen;
  • met tritium onderzoeken van kweekreactormaterialen;
  • het aanbrengen van instrumenten in al bestraalde (vermogens)splijtstof die in de HFR onder speciale omstandigheden verder getest worden. De resultaten dienen ter controle van veiligheidsbeschouwingen;
  • behandeling van radioactief afval.

PALLAS
Het project PALLAS realiseert de opvolger van de Hoge Flux Reactor die het eind van zijn economische levensduur nadert. Meer informatie? www.pallasreactor.eu