Jeroen - TU Delft

Printvriendelijke versie
Jeroen
Wetenschapper

Naam                      Jeroen
Bedrijf                     TU Delft (RID)
Functie                   Wetenschapper

‘We kijken hier in het materiaal’

Jeroen is wetenschapper en technicus bij het Reactor Instituut Delft. Jeroen: “Bij het RID hebben we een kleine kernreactor die we gebruiken voor onderzoek en onderwijs in plaats van voor energieopwekking. Je zou kunnen zeggen dat we de neutronen die bij een kernreacties vrijkomen, gebruiken om in materialen te kijken. Eigenlijk moet je de reactor zien als een gloeilamp waar geen licht maar neutronen uitkomen. Met een tussenstap kunnen we ook nog een positronen (antimaterie) bundel maken. Met gloeilamplicht kun je alleen naar de buitenkant van een materiaal kijken. Met neutronen en positronen kijk je tevens binnenin het materiaal, op het niveau van atomen.

Puzzelstukjes

Mijn dagelijks werk is apparaten bedenken en gebruiken die dat kunnen, dat binnenkijken in het materiaal. We maken dus eigenlijk microscopen die neutronen in plaats van licht gebruiken. Die ‘microscopen’ gebruik ik in allerlei onderzoeken. Neutronen hebben hele bijzondere eigenschappen waarmee je dingen kunt zien die je met geen andere methode kunt zien. Zo hebben we metingen gedaan aan melk die verandert in yoghurt. Omdat de neutronen deels door de melk gaan en licht niet, kun je zien wat de melkmoleculen precies doen als er yoghurt wordt gemaakt. Dat proces is deels nog onbekend. Met neutronen kun je wat puzzelstukjes neerleggen van dat vraagstuk.

Nuttig

We voeren ook heel fundamenteel onderzoek uit waarin we kijken of zwaartekracht hetzelfde werkt voor grote objecten als voor hele kleine deeltjes zoals neutronen. Er loopt ook een project waarin we kankercellen bestralen met neutronen om zo te kijken of je heel gericht kankercellen stuk kunt maken. Het werk is dus heel divers met korte en langere projecten en dat maakt het heel leuk. Juist omdat ik de kennis en ervaring heb met de onderzoeksapparaten word ik bij veel projecten betrokken. Een van de andere dingen die we hier verder doen is onderwijs geven. Ik geef hier zelf geen college, maar begeleid wel regelmatig studenten. Ook dat is erg leuk. Ze zijn enthousiast om alles van het vak te leren en vragen echt de oren van je hoofd. Dat houd je scherp.

Werkpaarden

De toekomst van RID ziet er goed uit. We zijn toekomstproof. We gaan de reactor aanpassen zodat we nog veel efficiëntere metingen kunnen doen en we schaffen nieuwe opstellingen aan waarmee we Nederland nog meer kunnen ‘dienen’. Onze gespecialiseerde onderzoeksapparaten worden zo echt de werkpaarden van de neutronenscattering in ons land. Er komen dus nog meer mensen op bezoek met nog meer vragen. Voor mijzelf betekent dat dus het ontwikkelen van nog meer apparaten.

Internationaal

We werken ook samen met een neutroneninstituut in Engeland. In de buurt van Oxford komt binnenkort een Delfts apparaat te staan en Nederland krijgt er Engelse bundeltijd voor terug zodat we ook daar onderzoek kunnen doen. Ik kom regelmatig in Engeland vanwege deze samenwerking, maar ook in Grenoble. Daar zit een andere grote onderzoeksreactor waar ik regelmatig kom. En natuurlijk zijn er over de hele wereld conferenties die ik bezoek. In 2019 komt er in Zweden een grote nieuwe neutronenbron te staan, de European Spallation Source (ESS). Voor de Nederlandse bijdrage aan de ESS moet ik regelmatig naar Lund in Zweden.

Creatieve ideeën

RID is zeker geen hiërarchisch bedrijf. Het is een heel open en creatief bedrijf. Bij de koffieautomaat ontstaan regelmatig nieuwe ideeën om eens uit te proberen. Er is een grote vrijheidscomponent, maar daar hoort ook verantwoordelijkheid bij. Persoonlijk vind ik het erg belangrijk dat geld van de belastingbetaler nuttig wordt besteed.